พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม ผ้าไหมล้ำเลอค่าตักสิลานคร


ประเพณีประจำจังหวัด

งานออนซอนกลองยาวชาววาปีของดีพื้นบ้าน  จ.มหาสารคาม

           จังหวัดมหาสารคาม จัดงานประเพณีประจำปีของอำเภอคืองาน ออนซอนกลองยาวชาววาปีของดีพื้นบ้าน ประจำปี 2541 ยิ่งใหญ่กว่าทุกปีที่ผ่านมา
โดยในปีนี้กำหนดจัดงานขึ้นในระหว่างวันที่ 12-14 มีนาคม 2541 ณ สนามหน้าที่ว่าการอำเภอวาปีปทุม จ.มหาสารคาม
ในการจัดงานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านให้คงอยู่คู่ลูกหลานสืบไป
ส่งเสริมอาชีพของราษฏร  รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุนปีท่องเที่ยวไทย 2541-2542 (Amazing Thailand Year 1998-1999 โดยมีกิจกรรมภายในงานที่น่าสนใจต่าง ๆ
มากมาย อาทิเช่น การประกวดกลองยาวพื้นบ้านและกลองยาวประยุกต์ ชิงถ้วยพระราชทาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี, การประกวดธิดากลองยาว, การออกร้านนิทรรศการของหน่วยงานราชการและร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์พื้นบ้านของด๊
จาก 15 อบต. ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ เช่น หวด ตะกร้า และจ่อเลี้ยงไหม เป็นต้น, การสาธิตวิธีผลิตกลองยาว, การแสดงมหรสพ ดนตรี หมอลำ และที่พลาดไม่ได้คือ
การแสดงแสง-เสียง อันยิ่งใหญ่ตระการตาชุด "เบิกฟ้าวาปี" ในพิธีเปิดงาน วันที่12 มีนาคม 2541 เวลาประมาณ 17.00 น. นอกจากนั้นยังมีขบวนแห่ของคณะกลองยาวที่เข้าร่วมการประกวดนับสิบคณะ


          ประเพณีบุญบั้งไฟ

    เป็นประเพณีหนึ่งของภาคอีสานของไทยรวมไปถึงลาว โดยมีตำนานมาจากนิทานพื้นบ้านของภาคอีสานเรื่องพระยาคันคาก
เรื่องผาแดงนางไอ่ ซึ่งในนิทางพื้นบ้านดังกล่าวได้กล่าวถึง การที่ชาวบ้านได้จัดงานบุญบั้งไฟขึ้นเพื่อเป็นการบูชา พระยาแถน หรือเทพวัสสกาลเทพบุตร
ซึ่ง ชาวบ้านมีความเชื่อว่า พระยาแถนมีหน้าทีคอยดูแลให้ฝนตกถูกต้องตามฤดูกาล และ
มีความชื่นชอบไฟเป็นอย่างมาก หากหมู่บ้านใดไม่จัดทำการจัดงานบุญบั้งไฟบูชา
ฝนก็จะไม่ตกถูกต้องตามฤดูกาล อาจก่อให้เกิดภัยพิบัติกับหมู่บ้านได้เทศกาลสำคัญของจังหวัดมหาสารคาม

 งานนมัสการพระธาตุนาดูน

            "พระธาตุนาดูน" หรือ "พุทธมณฑลอีสาน" เป็นสถานที่ที่ค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์โบราณคดีที่แสดงว่าบริเวณแห่ง นี้เคยเป็นศูนย์กลางความเจริญรุ่งเรื่องของนครจำปาศรี เมืองโบราณในอดีต อีกทั้งได้ขุดพบสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุบรรจุในตลับทองคำ เงิน และสำริด ซึ่งสันนิษฐานว่ามีอายุอยู่ใน
พุทธศตวรรษที่ 13-15 สมัยทวาราวดี จึงได้สร้างพระธาตุตามแบบสถูปที่ได้ค้นพบ และทุกปีจะมีการจัดงานนมัสการ
พระธาตุนาดูน อ.นาดูน จัดงานในช่วงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 หรือวันมาฆบูชา ของทุกปี โดยจัดที่บริเวณพุทธมณฑลอีสาน
พระธาตุนาดูนรวม 9 วัน 9 คืน มีการร่วมกิจกรรมทางพุทธศาสนา และกิจกรรมในงานประกอบด้วยขบวนแห่ประเพณี 12 เดือน
การทำบุญตักบาตร การเวียนเทียนวันมาฆบูชา การปฏิบัติธรรมวิปัสสนา การออกนิทรรศการของหน่วยงานต่างๆ
การแสดงแสง สี เสียง ประวัติความเป็นมานครจำปาศรี และการจัดร้านสินค้าชุมชน

พระครูโสภณเจติยาภิรักษ์ เจ้าคณะอำเภอนาดูน อ.นาดูน จ.มหาสารคาม เปิดเผยว่า พระบรมธาตุนาดูน พุทธมณฑลอีสาน
จ.มหาสารคาม เป็นพุทธสถานศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวพุทธได้ให้ความเคารพสักการบูชาอย่างสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาว
จังหวัดมหาสารคามยึดถือว่าพระธาตุนาดูนเป็นส่วนหนึ่ง ของวิถีชีวิตที่ผูกพันกันมายาวนาน ในช่วงเดือนมาฆะทุกปีชาวอำเภอนาดูนและจังหวัดมหาสารคามจะมีการจัดงานนมัสการ พระธาตุนาดูนขึ้น เพื่อให้ประชาชนได้มาสักการบูชา ทำพิธีบวงสรวงอันศักดิ์สิทธิ์ และร่วมกันปฏิบัติธรรมที่ลานหน้าองค์พระธาตุนาดูน ถือเป็นงานใหญ่ระดับภาคอีสานและระดับประเทศ จึงมีพุทธศาสนิกชนทั่วสารทิศเดินทางมาร่วมงานบุญยิ่งใหญ่แต่ละปีจำนวนมาก

 สำหรับปีนี้ได้กำหนดการจัดงานวันนมัสการองค์พระธาตุนาดูนขึ้นในวันเพ็ญเดือน สาม หรือ วันมาฆบูชา ระหว่างวันที่ 12 - 20กุมภาพันธ์ 2554 ณ พุทธมณฑลอีสานพระธาตุนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

งานประเพณีบุญเบิกฟ้า มหาสารคาม

   งานบุญเบิกฟ้ากาชาด ได้จัดขึ้นบริเวณศาลากลางจังหวัด ช่วงเวลา วันขึ้น ๓ ค่ำ เดือน ๓ ของทุก ๆ ปี
(อยู่ระหว่างปลายเดือนมกราคม-ต้นเดือนกุมภาพันธ์) เป็นงานเฉลิมฉลองในช่วงต้นฤดูการทำนาเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม
ของอีสาน ในงานจัดให้มีขบวนแห่บุญเบิกฟ้า ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับพระแม่โพสพ เรื่องของพานบายศรีสู่ขวัญ ตลอดจนวัฒนธรรม การละเล่น ดนตรีพื้นบ้าน และพิธีกรรมต่าง ๆ

   ความสำคัญ
  ประเพณี บุญเบิกฟ้า เป็นประเพณีของชาวมหาสารคามที่ประกอบขึ้นตามความเชื่อว่า เมื่อถึงวันขึ้น ๓ ค่ำ เดือน ๓ ของทุกๆ ปี ฟ้าจะเริ่มไขประตูฝน โดยจะมีเสียงฟ้าร้อง และทิศที่ฟ้าร้องเป็นสัญญาณบ่งบอกตัวกำหนดปริมาณน้ำฝนที่จะตกลงมาหล่อเลี้ยง การเกษตรในปีนั้น ๆ
 ตำนานโบราณกล่าวถึงทิศที่ฟ้าร้องว่า
   ๑. ทิศบูรพา มีครุฑเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูน้ำ ถ้าฟ้าร้องทิศนี้ฝนจะดี ข้าวกล้าในนาจะอุดมสมบูรณ์ คนทั้งปวงจะได้ทำบุญให้ทานอย่างเต็มที่
   ๒. ทิศอาคเนย์ มีแมวเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูลม ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ฝนจะน้อย นาแล้ง คนจะอดอยาก และเกิดโรคระบาด
   ๓. ทิศทักษิณ มีราชสีห์เป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูทอง ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ฝนจะมาก น้ำจะท่วมข้าวกล้าในนาเสียหายถึงสองในห้าส่วน นาลุ่มเสีย นาดอนดี มีปูปลาอุดมสมบูรณ์
  ๔. ทิศหรดี มีเสือเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูตะกั่วหรือประตูชิน ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ฝนจะดี น้ำงามพอเหมาะ ผลหมากรากไม้อุดม ปูปลามีมาก ข้าวกล้าบริบูรณ์ ผู้คนมีความสุข
  ๕. ทิศปัจจิม มีนาคเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูเหล็ก ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ฝนจะแล้ง น้ำน้อย ข้าวกล้าในนาแห้งตาย เสียหายหนัก
  ๖. ทิศพายัพ มีหนูเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูหินถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ฝนจะตกปานกลาง ข้าวกล้าได้ผลกึ่งหนึ่ง เสียหายกึ่งหนึ่ง ปูปลามีน้อย คนจักป่วยไข้
  ๗. ทิศอุดร มีช้างเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูเงิน ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ ฝนจะดี ข้าวกล้าในนางอกงามดี คนมีสุขทั่วหน้า
  ๘. ทิศอีสาน มีงัวเป็นสัตว์ประจำทิศ เป็นทิศประตูดิน ถ้าฟ้าร้องทางทิศนี้ ฝนจะดีตลอดปี ข้าวกล้าในนาจะงอกงามสมบูรณ์ดี คนจะมีความสุขเกษมตลอดปีอย่างถ้วนหน้า
ด้วยความเชื่อตามตำนานดังกล่าว ชาวมหาสารคามจึงมีประเพณีบุญเบิกฟ้า (เดิมเรียกว่าบุญเบิกบ้าน) เพื่อขอพรจากแถน (เทพผู้เป็นใหญ่) ให้ไขประตูฟ้าทางทิศที่เป็นมงคล
 อนึ่งในวันขึ้น ๓ ค่ำ เดือน ๓ จะมีปรากฏการณ์มหัศจรรย์เกิดขึ้น ๓ อย่างคือ
  ๑. กบไม่มีปาก คือจะมีแผ่นเยื่อเกิดขึ้นปิดรูกบเป็นอันว่าวันนั้นกบจำศีล ไม่ฆ่าสัตว์อื่น ๆ เป็นอาหาร
  ๒. นากไม่มีรูทวาร คือมีแผ่นเยื่อเกิดขึ้นปิดทวารหนักของตัวนาก เป็นอันว่านากจะไม่ขับถ่ายในวันนั้น เพราะไม่ได้กินอาหาร
  ๓. มะขามป้อมจะมีรสหวาน

งานประเพณีบุญออกพรรษา แข่งขันเรือยาว ลอยกระทงและไหลเรือไฟ

      เทศบาลตำบลหัวขวาง  อำเภอโกสุมพิสัย  จังหวัดมหาสารคาม - ขอเชิญร่วมงานประเพณีบุญออกพรรษา มหาสารคามในเดือนตุลาคมเป็นช่วงการจัดงานประเพณีบุญออกพรรษาของไทยพุทธและในจังหวัดรับผิดชอบได้มีการจัดงานที่ยิ่งใหญ่ และน่าสนใจ ของจังหวัดมหาสารคามเช่น

          งานประเพณีบุญออกพรรษา แข่งขันเรือยาว ลอยกระทงและไหลเรือไฟ  เทศบาลตำบลหัวขวาง  อำเภอโกสุมพิสัย 
 จังหวัดมหาสารคาม จัดงานออกพรรษายิ่งใหญ่ รักษาประเพณีอันดีงาม ของชาวอำเภอโกสุมพิสัย ชมขบวนแห่เรือยาวอันสวยงาม
และส่งเสริมการท่องเที่ยว จังหวัด โดยจัดขึ้นในวันที่ 5 ตุลาคม 2552 ณ บริเวณบึงบอน อำเภอโกสุมพิสัย เพื่อสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นของคนลุ่มแม่น้ำชี
รักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของชาวอำเภอโกสุมพิสัย สร้างความสามัคคีระหว่างข้าราชการ พ่อค้า ประชาชน ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ฝึกฝนให้คนมีน้ำใจเป็นนักกีฬา รู้แพ้รู้ชนะ รู้อภัยและสนับสนุนให้มีการออกกำลังกายให้ทุกฝ่ายแสดงออกร่วมกัน เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลินเป็นการผ่อนคลายความเคร่งเครียดจากการตรากตรำทำ งานหนัก ที่สำคัญเพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งอำเภอโกสุมพิสัย
            โดยมีกิจกรรมประกอบด้วยพิธีกรรมทางศาสนา  การแข่งเรือยาว  การลอยกระทงและไหลเรือไฟ  พิธีการบวงสรวงแม่น้ำ  
การปล่อยโคมไฟและการจุดพลุสวยงาม  สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่  เทศบาลตำบลหัวขวาง

       ชาวตำบลท่าขอนยางจัดงานประเพณีไหลเรือไฟญ้อ เนื่องในวันออกพรรษาและแข่งขันเรือพาย
ที่อำเภอโกสุมพิสัยที่ศาลากลางบ้านท่าขอนยาง ชาวบ้านท่าขอนยางร่วมกับมหาวิทยาลัยมหาสารคามจัด
ประเพณีไหลเรือไฟ ออกพรรษาชาวไทญ้อทั้ง 15 หมู่บ้าน เพื่อสืบสานประเพณีนายทอง ทวีพิม์เสน
ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคามเป็นประธานเปิดงานประเพณีไหลเรือไฟญ้อเนื่องในวันออกพรรษา โดยมีประชาชน
ชาวตำบลท่าขอนยางเข้าร่วมงานกว่า 1000 คน นายศุภชัย  บุตราช นายกเทศบาลตำบลท่าขอนยาง
กล่าวว่า สำหรับการจัดงานประเพณีไหลเรือไฟญ้อเนื่องในวันออกพรรษาในครั้งนี้ได้จัดสืบ ทอดกันมาเป็นประจำทุกปี
สำหรับการไหลเรือไฟญ้อนั้นเนื่องจากชาวชุมชนท่าขอนยางเดิมที่เป็นชาวญ้อที่ ย้ายถิ่น
ฐานมาตั้งบ้านอาศัยอยู่ที่บริเวณดังกล่าว โดยใช้ชื่อว่าบ้านท่าขอนยาง ปัจจุบันม
ีทั้งหมด 5 หมู่บ้าน ดั้งนั้นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ประเพณีออกพรรษาของไทย ชาวตำบลท่าขอนยางจึงร่วมกันจัดประเพณีดังกล่าวขึ้น
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อพัฒนา และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน
ในบทบาทขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และเผยแพร่ประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นให้ประชาชนทั่วไปได้รับรู้อย่างกว้าง ขวางต่อไป
สำหรับกิจกรรมภายในงานประกอบไปด้วย การแห่ขบวนตำนานงานประเพณีออกพรรษา การแสดงวิถีชาวญ้อที่อาศัยอยู่ในตำบลท่าขอนยาง การไหลเรือไฟ และที่อำเภอโกสุมพิสัยก็ได้จัดประเพณีการแข่งเรือพายในเทศกาลออกพรรษาเพื่อ สร้างความสามัคคีและเป็นการขอขมาแม่น้ำชีมหาสารคาม

  


 

ประวัติของจังหวัดมาหาสารคาม
ที่ตั้งและอาณาเขต
ภูมิประเทศและภูมิอากาศ
การเดินทาง
สถานที่ท่องเที่ยว
ประเพณีประจำจังหวัด
ต้นไม้ประจำจังหวัด
ดอกไม้ประจำจังหวัด
ตราของจังหวัดมหาสารคาม
คำขวัญของจังหวัดมหาสารคาม
การแต่งกาย
อาหารขึ้นชื่อ
Google
Sanook
Thairath
facebook
 
ผู้จัดทำ
นาย รุ่งวิวัฒน์ ประนนท์ และ นางสาว ปิยฉัตร หวังสุดใจ
คุณครูที่ผึกสอน นาย อนันต์ โสภาไฮ
โรงเรียนบ้านหนองไฮสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคามเขต 2